ارخاى عنان آن نموده باشد شيطان او را در هر ميدانى سَير خواهد فرمود و خواهد كشانيد او را به كنار وادى « 1 » كه تحت او به مرور سيل تهى و خالى و فوقش شكافته و مُشرف بر انهدام باشد تا آنكه مضطر سازد او را به هلاك « 2 » . و ساقط نمىسازد مردم را بر « 3 » روى در آتش جهنّم مگر آنچه درويده‌اند به زبان از سخنانى كه در آن خيرى نباشد چنانچه در حديث نبوى وارد شده « 4 » . و نجات نمىتوان يافت از شرّ زبان مگر آنكه مقيّد شود به لجام شرع ، پس رها نشود مگر در چيزى كه در دنيا و آخرت نافع باشد . و بازداشته شود « 5 » از هر چيزى كه از شرّ آن ترسد خواه در دنيا و خواه در آخرت . و علم به محمود از سخن گفتن يا مذموم از آن بسيار پنهان و ناياب است و عمل به مقتضاى آن بر كسى كه دانسته باشد گران و دشوار . و نافرمان بردارترين اعضا بر آدمى زبان است از براى آنكه تعبى در حركت دادن آن و مؤنتى در رها كردن آن نيست . و مردم در اجتناب از آفات و مفاسد آن و پرهيز از تله‌ها و دامهاى آن مساهله بسيار نموده‌اند . و آن عظيم‌ترين آلتى است از براى شيطان در گمراه كردن انسان . و از براى اين است كه حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله فرمودند « 6 » : هركه خاموش شد نجات يافت « 7 » . و فرمودند « 8 » : خاموشى حكمت است . و كم است كسى كه اين كار بكند « 9 » . يعنى احتياط و عاقبت‌انديشى در خاموشى است .

--> ( 1 ) . كنار وادى / a كنارى . ( 2 ) . هلاك / a هلاكت . ( 3 ) . بر / a به . ( 4 ) . نگر : الكافي 2 : 115 ح 14 . تحف العقول : 56 . ( 5 ) . شود / a مىشود . ( 6 ) . a + كه . ( 7 ) . أمالي الطوسي : 537 . مكارم الأخلاق : 470 . روضة الواعظين : 469 . ( 8 ) . فرمودند / s فرمود . ( 9 ) . مجمع البيان 8 : 83 به نقل از لقمان حكيم .